O przygotowaniu motorycznym zawodników oraz wsparciu fizjoterapeutycznym w procesie szkolenia opowiada Przemysław Szczerba – Koordynator działu motoryki i fizjoterapii. W rozmowie przybliża on założenia pracy tego obszaru oraz jego znaczenie dla zdrowia i rozwoju zawodników Akademii.

1. Na czym polega Twoja rola jako koordynatora działu motoryki i fizjoterapii? Jakie są Twoje główne zadania?

Moja rola polega na koordynowaniu i nadzorowaniu pracy działu przygotowania motorycznego oraz fizjoterapii w akademii. Odpowiadam za tworzenie spójnej struktury treningowej, standardów pracy oraz długofalowej koncepcji rozwoju motorycznego zawodników. Do moich głównych zadań należy planowanie ramowych mikrocykli treningowych w różnych okresach sezonu, wspieranie trenerów przygotowania motorycznego w codziennej pracy oraz dbanie o to, aby proces szkoleniowy był uporządkowany i konsekwentnie realizowany na każdym etapie szkolenia. Regularnie organizuję spotkania zespołu, podczas których analizujemy zrealizowaną pracę i wyciągamy wnioski do dalszego rozwoju.
Celem mojej pracy jest długofalowy rozwój zawodników – tak, aby byli jak najlepiej przygotowani do wejścia w piłkę seniorską, ale także, by w przyszłości byli sprawnymi, zdrowymi ludźmi, niezależnie od tego, jak potoczy się ich kariera sportowa. Dział motoryki i fizjoterapii tworzą ambitni trenerzy, którzy są odpowiedzialni za poszczególne drużyny:
Dawid Ryndak – II drużyna
Daniel Górski – A1
Paweł Bezdel – C2 i C1
Przemysław Szczerba – B1 i B2
Kacper Korczykowski – Fizjoterapeuta

2. Jak wygląda system pracy motorycznej i fizjoterapeutycznej w klubie na różnych etapach szkolenia?

System pracy motorycznej i fizjoterapeutycznej w akademii jest spójnym, długofalowym procesem, a nie zbiorem przypadkowych działań. Każdy etap szkolenia ma jasno określone cele i środki, dostosowane do wieku oraz poziomu rozwoju zawodników.
W najmłodszych kategoriach zawodnicy korzystają z zajęć w zaprzyjaźnionym klubie sportu – klub Wataha. Te formy aktywności wspierają wszechstronny rozwój ruchowy, koordynację i świadomość ciała. W kategoriach młodzik i orlik zawodnicy mają trening przygotowania motorycznego z trenerem raz w tygodniu, jako uzupełnienie procesu piłkarskiego. Od kategorii Trampkarza aż do drugiego zespołu trener przygotowania motorycznego jest na stałe przypisany do drużyn i bierze czynny udział w planowaniu oraz realizacji procesu treningowego.
Od obecnego sezonu dysponujemy również fizjoterapeutą Kacprem Korczykowskim dostępnym na co dzień dla zawodników wszystkich kategorii, co znacząco wzmacnia jakość i ciągłość naszej pracy.

3. Jakie kluczowe elementy przygotowania motorycznego są priorytetem w poszczególnych kategoriach wiekowych?

W młodszych kategoriach priorytetem jest wszechstronne przygotowanie ogólne – rozwój podstawowych umiejętności ruchowych, koordynacji, równowagi i kontroli ciała. To fundament, który przygotowuje młody organizm do dalszego, bardziej ukierunkowanego treningu. W okresie poprzedzającym dojrzewanie oraz w trakcie jego trwania coraz większą rolę odgrywa odpowiednio prowadzony trening siłowy. Traktujemy go przede wszystkim jako element wsparcia dla układu ruchu oraz prewencji urazów. Duży nacisk kładziemy na stabilność tułowia, kontrolę ruchu i koordynację, które stanowią bazę dla rozwoju szybkości, zwinności i zmian kierunku biegu. W starszych kategoriach wiekowych każdy element przygotowania motorycznego ma znaczenie. Pracujemy nad indywidualizacją – rozwijamy mocne strony zawodników i uzupełniamy obszary, które tego wymagają, zawsze z myślą o zdrowiu i dostępności zawodnika do treningu.

4. W jaki sposób dbasz o profilaktykę urazów i zdrowie zawodników na co dzień?

Na co dzień korzystamy z monitoringu zmęczenia wewnętrznego. Zawodnicy regularnie wypełniają skalę Wellness, w której oceniają swoje samopoczucie, poziom zmęczenia oraz ewentualne dolegliwości. Uzupełniamy to subiektywną skalą odczuwanego wysiłku treningowego (RPE), ponieważ każdy zawodnik inaczej reaguje na te same bodźce.

W piłce nożnej 11 osobowej wspieramy się również danymi z systemu GPS, które pozwalają analizować m.in. całkowity dystans, intensywność biegu, szybkie biegi oraz sprinty. Te informacje są szczególnie istotne w kontekście obciążeń struktur mięśniowych, zwłaszcza mięśni kulszowo-goleniowych.

Na podstawie tych danych możemy lepiej planować intensywność treningów, odpowiednio obciążać lub odciążać zawodników i reagować, zanim pojawi się problem zdrowotny.

W młodszych kategoriach wiekowych opracowujemy system działania podczas zaistniałych bólów wzrostowych. Naszym celem jest utrzymanie zawodnika w treningu przez zmniejszenie objętości pracy na boisku względem pracy indywidualnej pod okiem fizjoterapeuty w naszej salce treningowej. W zależności od fazy rozwoju dolegliwości bólowych, decydujemy w ilu jednostkach treningowych zawodnik uczestniczy wraz z drużyną, a ile poświęca na trening indywidulany.

5. Jak przebiega współpraca trenerów motorycznych i fizjoterapeutów z trenerami zespołów?

Trenerzy przygotowania motorycznego opracowują wstępne plany półroczne, określając strukturę tygodnia i miejsce jednostek motorycznych w mikrocyklu. Na bieżąco raportujemy trenerom głównym stan zdrowia zawodników, poziom przygotowania motorycznego oraz ewentualne rekomendacje dotyczące intensywności i objętości treningu.

Fizjoterapeuta na bieżąco uzupełnia raporty dotyczące stanu zdrowia zawodników, a informacje te trafiają zarówno do trenerów przygotowania motorycznego, jak i trenerów zespołów. W sytuacjach nagłych trenerzy bezpośrednio konsultują się z fizjoterapeutą, co pozwala szybko reagować na urazy powstałe w trakcie treningu lub meczu.

6. Jakie są Twoje cele i priorytety rozwojowe dla działu motoryki i fizjoterapii w najbliższym okresie?

Moim nadrzędnym celem jest maksymalny możliwy rozwój fizyczny zawodnika przy jednoczesnym utrzymaniu jego zdrowia.
Poprzez odpowiednie planowanie, monitorowanie i profilaktykę staramy się minimalizować ryzyko urazów i przeciążeń.
Chcemy dalej rozwijać system testów motorycznych i funkcjonalnych, który pozwala identyfikować deficyty oraz mocne strony zawodników. Na tej podstawie indywidualizujemy proces treningowy i wspieramy zawodników w ich rozwoju.
Równolegle analizujemy realizację mikrocykli, omawiamy wnioski na spotkaniach zespołu i wprowadzamy korekty tam, gdzie jest to potrzebne. Moją rolą jako koordynatora jest dbanie o spójność tych działań i ciągły rozwój całego działu.